وزیر بهداشت: نظام سلامت در جنگ، میدان را خالی نکرد به گزارش مستر لمون، ظفرقندی با تشریح عملکرد سیستم سلامت در بحران های اخیر اظهار داشت: با وجود شرایط دشوار جنگ، بیمارستان ها و کادر درمان در آماده باش کامل بودند و ارایه خدمات درمانی به مردم و مجروحان بدون توقف ادامه پیدا کرد. به گزارش مستر لمون به نقل از خبرنگاران جوان، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی، در گفت و گو با مردم با تشریح مهم ترین اقدامات و تجربه های این وزارت خانه در دو سال نخست دولت چهاردهم، اظهار داشت: وزارت بهداشت در این نوبت دو مأموریت بزرگ داشته است؛ نخست این که اهداف قانون برنامه و اهداف و برنامه های رئیس دولت پیش برود و مأموریت دوم نیز موضوع جنگ بود که بصورت یک کار فوق العاده و فورس ماژور به مجموعه نظام سلامت تحمیل شد. وی ضمن اشاره به ترور اسماعیل هنیه، حوادث لبنان، انفجار پیجر ها و بی سیم ها، جنگ ۱۲ روزه، حوادث دیماه و جنگ ۴۰ روزه، اضافه کرد: همه این اتفاقات، نیازمند سازماندهی، مدیریت، تمرین و آمادگی مجموعه بهداشت و درمان بود و دانشگاه های علوم پزشکی باید با برگزاری رزمایش های مختلف، آمادگی خویش را حفظ می کردند و تجهیزات مورد نیاز نیز از قبل تامین می شد. مدیریت بحران نظام سلامت باید از قبل طراحی شده باشد وزیر بهداشت با تشریح الزامات مدیریت مصدومان در وضعیت جنگی، اظهار داشت: در زمان جنگ میزان احتیاج به سرم، خون و تجهیزات مختلف افزوده می شود و پراکندگی جمعیت نیز تغییر می یابد؛ بعنوان مثال در جریان جنگ، هشت تا ۱۰ میلیون نفر از تهران به شهرهای دیگر رفتند و طبیعی بود که در این شهر ها نیاز های جدیدی همچون شیر خشک، دیالیز و امکانات درمانی ایجاد شود. بگفته ظفرقندی، این نیاز ها در بیشتر موارد ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت سازماندهی و تامین می شد تا مردمی که به علت جنگ مهاجرت کرده بودند نیز با مشکل مواجه نشوند. وی ضمن اشاره به مفهوم «مدیریت انبوه مصدومان» یا Mass Casualty Management، توضیح داد: اگر ناگهان در نقطه ای انفجار رخ دهد و تعداد زیادی مجروح ایجاد شود، نحوه انتقال آنها به بیمارستان، نقش اورژانس و نیرو های امدادی و سپس نحوه توزیع بیماران میان بیمارستان ها باید از قبل مشخص شده باشد. ظفرقندی اضافه کرد: اگر ظرفیت یک بیمارستان برای درمان همه مجروحان کافی نباشد، باید بیمارستان معین، شهرستان معین و استان معین از قبل مشخص شده باشند و برای بیماران نیز تریاژ صورت گیرد. وی ضمن اشاره به تجربه جنگ اخیر، اظهار داشت: زمانی که بیمارستان اندیمشک مورد تهاجم قرار گرفت، از قبل مشخص بود که مجروحان باید به بیمارستان دزفول منتقل شوند و اگر ظرفیت دزفول کافی نبود، به اهواز انتقال پیدا کنند و تمام این اتفاقات باید بصورت لحظه ای رصد می شد. تیم ملی سلامت در صحنه بحران ایستاد وزیر بهداشت ضمن اشاره به نقش مرکز نظارت و مانیتورینگ اورژانس در مدیریت این شرایط، بیان نمود: در این زمان، علاوه بر سفر های استانی و بازدید از مراکز درمانی، بوسیله مرکز عملیات اورژانس، وضعیت مراکز و مجروحان با تماس، هماهنگی و پیگیری مستمر دنبال می شد. او همینطور بر ضرورت پیشبینی تجهیزات قبل از وقوع بحران تاکید کرد و اظهار داشت: در جنگ ۱۲ روزه، احتمال بحران پیشبینی شده بود و ۱۰ میلیون لیتر سرم از ترکیه از قبل وارد کشور شده بود. ظفرقندی ضمن اشاره به اهمیت ذخیره خون در وضعیت جنگی، توضیح داد: به صورت معمول ذخیره خون کشور باید چهار روز باشد، اما در اوج جنگ ۴۰ روزه، در حدود ۲۸ یا ۲۹ اسفند، ذخیره خون به ۱۲ روز رسیده بود که حاصل همیاری مردم و مدیریت سازمان انتقال خون بود و الان نیز ذخیره خون حدود ۱۰ روز است. درمان مجانی ۶۶ هزار مجروح در بحران های اخیر وزیر بهداشت ضمن اشاره به عملکرد نظام سلامت در بحران های اخیر، اظهار کرد: از شروع جنگ ۱۲ روزه تا امروز، در مجموع این نوبت های بحرانی، ۶۶ هزار مجروح در نظام سلامت درمان شده اند و تمام این درمان ها مجانی بوده است. وی این عملکرد را نشانه تاب آوری نظام سلامت دانست و اظهار داشت: «تیم ملی سلامت» آمادگی و رفتار حرفه ای خویش را در این شرایط نشان داد و هرجا کمبودی وجود داشت، پزشکان و پرستاران از جان، وقت و انرژی خود مایه گذاشتند. ظفرقندی ضمن اشاره به بازدید های خود از بیمارستان ها اضافه کرد: در تعدادی موارد همکاران سه روز پشت سر هم کشیک داده و با مجروحان کار کرده بودند و این کار، خیلی طاقت فرساست. وی تاکید کرد: از پایین ترین سطح کارکنان بیمارستان، همچون نگهبان، تا بهترین متخصصان، همه در صحنه حضور داشتند و درمان و مدیریت بحران توسط مجموعه نظام سلامت انجام شد. پساجنگ و ضرورت توجه به لطمه های روانی ظفرقندی ضمن اشاره به مرحله پساجنگ، یکی از مسایل مهم را لطمه های روانی ناشی از بحران دانست و اظهار داشت: در شهر هایی مانند میناب، سوگ گسترده، خشم، افسردگی و اضطراب در جامعه به وجود آمده و نباید نسبت به این لطمه ها بی توجه بود. وی ادامه داد: سازماندهی موردنیاز برای رسیدگی به این مسایل در حال انجام می باشد و تیم های بهداشت روان برای رسیدگی به این لطمه ها فعالیت می نمایند. کمبود دارو کمتر از قبل از جنگ است وزیر بهداشت در رابطه با وضعیت دارو و تجهیزات پزشکی بعد از بحران های اخیر، با تصحیح این تصور که کشور با کمبود گسترده دارو رو به رو است، اظهار داشت: دارو ها در چند گروه شامل دارو های حیاتی، اساسی، بیمارستانی و دارو هایی که ممکنست طی یک تا سه ماه با کمبود مواجه شوند، دسته بندی می شوند. وی با تاکید بر این که کمبود دارو های اساسی و حیاتی امروز کمتر از قبل از جنگ است، اظهار داشت: مسئله اصلی، هزینه تهیه دارو و مواد اولیه و تأثیر بالارفتن هزینه های تولید و حمل و نقل بر قیمت تمام شده است. تخریب کارخانه های داروسازی و بالارفتن هزینه مواد اولیه ظفرقندی ضمن اشاره به تخریب ۱۶ کارخانه داروسازی در جریان جنگ، توضیح داد: قسمتی از مواد اولیه دارویی و تجهیزات جانبی از صنایع پتروشیمی تامین می شود و با تخریب کارخانه های پتروشیمی، هزینه مواد اولیه نیز افزایش پیدا کرده است. وی ضمن اشاره به نمونه کیسه سرم، اضافه کرد: ماده اولیه پلی پروپیلن این کیسه ها از پتروشیمی تامین می شود و قیمت آن از حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان پارسال به حدود ۴۵۰ هزار تومان رسیده است. وزیر بهداشت همینطور بالارفتن هزینه حمل و نقل را از فاکتورهای مؤثر بر قیمت دارو دانست و اظهار داشت: قسمتی از مواد اولیه بوسیله دریا و قسمتی از طریق هوا وارد می شد، اما با محدود شدن مسیر دریایی و بالارفتن هزینه پروازها، هزینه حمل و نقل مواد اولیه نیز چند برابر شد؛ به شکلی که هزینه حمل برخی مواد از حدود دو دلار به حدود ۲۰ دلار در هر کیلو رسید. تأکید رییس جمهور: دارو باشد، حتی اگر قیمت آن واقعی شود ظفرقندی ضمن اشاره به گفتگوی خود با رئیس دولت در رابطه با افزایش قیمت دارو، روایت کرد: وقتی در رابطه با افزایش قیمتها با دکتر پزشکیان صحبت شد، رئیس دولت پرسید آیا بهتر است دارو نباشد یا گران شود؟ وی اضافه کرد: پاسخ من این بود که حالت سوم بهتر است؛ دارو وجود داشته باشد، قیمت آن واقعی باشد و بیمه آنرا پوشش دهد. وزیر بهداشت تاکید کرد: اگر پوشش بیمه ای بتواند افزایش قیمت دارو را تامین کند، فشار پرداخت از جیب مردم افزایش پیدا نمی کند و تلاش وزارت بهداشت نیز این است که بیمه ها نقش خویش را بهتر از گذشته ایفا کنند. پیگیری رئیس دولت برای مسایل سلامت ظفرقندی ضمن اشاره به پیگیری های خود با مجلس و رئیس دولت برای تقویت پوشش بیمه ای، اظهار داشت: در این مورد با رییس مجلس و رییس کمیسیون بهداشت مجلس مکاتبه شده و موضوع بار ها با رئیس دولت نیز پیگیری شده است. وی در رابطه با شناخت پزشکیان از حوزه سلامت اظهار داشت: رئیس دولت اشراف کامل دارد؛ چونکه سال ها در رده های مختلف از سپاه بهداشت قبل از انقلاب تا ریاست دانشگاه، معاونت وزیر، وزارت و نمایندگی مجلس فعالیت نموده است. وزیر بهداشت با تاکید بر این که در تعامل با پزشکیان برای طرح مسایل سلامت احتیاج به توضیح و قانع کردن وجود نداشته است، اظهار داشت: «طرح مسئله مساوی بود با آنکه آن مسئله پیگیری شود.» پزشکیان حتی در میانه جنگ پیگیر وضعیت سلامت بود ظفرقندی ضمن اشاره به پیگیری مستمر رئیس دولت در جریان بحران ها بیان نمود: در دوران جنگ، پزشکیان بار ها تماس می گرفت و در رابطه با وضعیت مجروحان، پزشکی خانواده و نظام ارجاع سؤال می کرد. وی این رفتار را قسمتی از خاصیت اخلاقی و معرفتی رئیس دولت دانست و اضافه کرد: حتی وقتی قرار بود برای دیدن مجروحان به بیمارستان امام حسین برویم، رئیس دولت زودتر از دیگران راه می افتاد و برای دیدن مجروحان به بیمارستان می رفت. عدالت در سلامت یعنی دسترسی برابر به درمان وزیر بهداشت عدالت در سلامت را برخورداری دورافتاده ترین و نیازمندترین افراد کشور از خدمات مناسب بهداشتی و درمانی تعریف کرد و اظهار داشت: عدالت در سلامت یعنی عدالت در دسترسی و هزینه و این که درمان و بهداشت افراد بدون تحمیل هزینه غیرقابل تحمل تامین شود. ظفرقندی ضمن اشاره به تجربه کشور های مختلف در اجرای نظام پزشکی خانواده، اظهار داشت: بیشتر از ۱۰۰ کشور دنیا نظامی به نام پزشکی خانواده دارند، اما در ایران با وجود تاکید چهار یا پنج برنامه پنج ساله، این طرح بصورت کامل عملیاتی نشده بود. پزشکی خانواده؛ تغییر ریل در نظام سلامت وی ضمن اشاره به اقدامات دولت چهاردهم، اجرای پزشکی خانواده را یک «تغییر ریل» و نیازمند ایجاد فرهنگ جدید دانست و اظهار داشت: برای اجرای آن فقط وزارت بهداشت کافی نیست و استاندار، فرماندار و همه دستگاهها باید برای این تغییر ریل همکاری کنند. وزیر بهداشت اظهار کرد: این طرح حال در ۶۴ شهر و شهرستان کشور درحال اجراست. وی با تشریح فرایند پزشکی خانواده اظهار داشت: در این نظام، بیمار روستایی ابتدا به پزشک خانواده رجوع می کند و اگر مشکل ساده باشد همان جا درمان و دارو تجویز می شود؛ چهار ویزیت نخست مجانی است و بعد از آن نیز میزان فرانشیز ۱۵ درصد خواهد بود. هزینه بستری در نظام ارجاع صفر است ظفرقندی اضافه کرد: اگر بیمار نیازمند رفتن به متخصص باشد، پزشک خانواده او را بوسیله نظام سلامت الکترونیک به سطح دوم ارجاع می دهد و در صورت احتیاج به بستری، بیمار وارد سطح سوم می شود. وی با تاکید بر یکی از مزایای مهم این نظام اظهار داشت: «هزینه بستری در نظام ارجاع صفر است» و تمام هزینه بستری را بیمه تقبل می کند. وزیر بهداشت همینطور تاکید کرد که ورود مردم به این مسیر الزامی نیست و افراد می توانند در صورت تمایل از مسیر عادی نیز خدمات درمانی دریافت نمایند، اما در صورت استفاده از نظام ارجاع، هزینه های کمتر و تکریم بیشتر برای بیمار فراهم می شود. دیپلماسی سلامت بدون محدودیت ظفرقندی در قسمت دیگری از این گفت و گو، دیپلماسی سلامت و علم را برای حرکت رشته های پزشکی و پرستاری در لبه علم ضروری دانست و اظهار داشت: برای حفظ کیفیت و پیشرفت علمی، چاره ای جز برقراری روابط علمی بین المللی وجود ندارد. وی بر ضرورت رفت وآمد علمی دستیاران، فارغ التحصیلان و استادان جوان، برگزاری دوره های آموزشی و کنگره های بین المللی تاکید کرد و اظهار داشت: «دیپلماسی علم محدودیت ندارد و نباید محدودیت داشته باشد.» وزیر بهداشت گوشزد نمود که خیلی از محدودیت ها در دیپلماسی علمی با «انگ» متوقف می شود و این مسئله می تواند کشور را از پیشرفت علمی محروم کند. خیرین و سمن ها؛ یکی از بهترین منابع نظام سلامت ظفرقندی ضمن اشاره به نقش نهاد های مدنی، سمن ها و خیرین در عرصه سلامت، آنان را یکی از بزرگ ترین و بهترین منابع جهت کمک به نظام سلامت دانست. وی ضمن اشاره به افتتاح مرکز سرطان در مجموعه بیمارستانی امام خمینی، آنرا پیشرفته ترین مرکز سرطان کشور و منطقه توصیف کرد و گفت این مرکز با کمک خیرین تولید شده است. وزیر بهداشت همینطور به بیمارستان اطفال یافت آباد اشاره نمود و از انجام پیوند کبد برای یک کودک روستایی از آذربایجان در این بیمارستان بصورت مجانی آگاهی داد. سمن ها می توانند همکار و حتی منتقد نظام سلامت باشند وی ضمن اشاره به فعالیت سمن ها در استانهای مختلف، اظهار داشت: در کاشان، یزد و دیگر استانهای کشور نمونه های مختلفی از حضور سمن ها در عرصه سلامت دیده می شود و خیرین به علت مشاهده نتیجه کار خود، علاقمند به ادامه این مسیر هستند. ظفرقندی همینطور ضمن اشاره به انجمن بیماران سوختگی «ققنوس»، از حضور اشخاصی که خودشان قربانی سوختگی بوده اند در مدیریت این انجمن و استفاده وزارت بهداشت از دیدگاه های آنان سخن گفت و تاکید کرد: سمن ها در ابعاد مختلف، از کمک و راهنمایی تا نقد، می توانند در کنار نظام سلامت باشند. تشکل ها در جنگ به کمک آمدند وزیر بهداشت ضمن اشاره به نقش تشکل ها در بحران ها اظهار داشت: به تعبیر رییس جمهور، در جریان جنگ، تشکل های مختلف بصورت داوطلبانه برای کمک وارد میدان شدند. وی ضمن اشاره به رویکرد جدید نظام سلامت در جهان، توضیح داد: امروز قبل از بهداشت، باید عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت را مورد توجه قرار داد؛ یعنی تشکیلات و اشخاصی باید وجود داشته باشند که این عوامل را بررسی، برای آنها چاره ارایه و برای حل آنها کمک کنند. آلودگی هوا هم مسئله سلامت است ظفرقندی ضمن اشاره به نقش عوامل اجتماعی در سلامت، آلودگی آب، سگ های ولگرد و آلودگی هوا را همچون مسائلی دانست که مستقیماً بر سلامت مردم اثر می گذارند. وی ضمن اشاره به برآورد های انجام شده در رابطه با آثار آلودگی هوا، اظهار داشت: آلودگی هوا در کشور سالانه حدود ۵۰ هزار مرگ ومیر بوجود می آورد و در جهان نیز سالانه حدود ۷۰۰ هزار کودک به علت آلودگی هوا جان خویش را از دست می دهند. وزیر بهداشت تاکید کرد: کنترل جاده ها، ایمنی و سلامت خودروها و اجرای قوانین نیز قسمتی از عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت هستند و حل این مسایل نیازمند حرکت اجتماعی و نگاه جمعی است. سواد سلامت و خودمراقبتی؛ دو اولویت مهم ظفرقندی ضمن اشاره به نقش محله ها در ارتقاء سلامت، اظهار داشت: دو موضوع خیلی مهم در این حوزه، «سواد عمومی سلامت» و «خودمراقبتی» است. وی توضیح داد: اگر مردم علایم بیماری هایی مانند دیابت را بشناسند، تشخیص بیماری زودتر صورت می گیرد و از عوارض جدی آن جلوگیری خواهد شد. وزیر بهداشت همینطور سرطان پستان در زنان و سرطان پروستات در مردان را از سرطان های شایع دانست که در صورت تشخیص سریع قابل درمان هستند و تاکید کرد که افزایش سواد سلامت و خودمراقبتی می تواند در تشخیص سریع نقش مهمی داشته باشد. پیگیری رئیس دولت برای مطالبات پرستاران ظفرقندی در ادامه به مطالبات جامعه پرستاری اشاره نمود و اظهار داشت: پرستاران به حق اعتراضاتی داشتند و یکی از موضوعات اصلی، میزان اضافه کاری بود. وی ضمن اشاره به پیگیری رئیس دولت اظهار داشت: دکتر پزشکیان دو بار در دولت بیان کرد که اضافه کار ۲۵ هزار تومان در ساعت قابل قبول نیست و اضافه کاری الزامی نیز معنایی ندارد. وزیر بهداشت اضافه کرد: با پیگیری های انجام شده، مبلغ اضافه کاری به حدود ۹۰ هزار تومان رسیده است و این رقم نیز باید متناسب با تورم و افزایش قیمتها تامین شود. دغدغه ماندگاری پزشکان و کادر درمان در مناطق محروم ظفرقندی ضمن اشاره به وضعیت پزشکان جوان، دستیاران و پزشکان طرحی، افزایش دریافتی و حقوق آنان را از دغدغه های وزارت بهداشت مطرح کرد. وی ضمن اشاره به سفر اخیر خود به سیستان و بلوچستان اظهار داشت: یکی از مسایل مهم برای ماندگاری نیرو های نظام سلامت در این مناطق، تامین مسکن می باشد. وزیر بهداشت تاکید کرد: نمی توان به یک نیروی درمانی گفت با حقوقی که قابل قبول نیست، به سراوان، خاش یا ایرانشهر برود و بدون تامین مسکن همراه خانواده در آنجا بماند. وفاق در سلامت یعنی رفتار حرفه ای ظفرقندی در رابطه با مفهوم وفاق در عرصه سلامت اظهار داشت: وفاق در عرصه سیاسی تعریف های خاص خویش را دارد، اما در عرصه بهداشت و درمان میتوان از آن با عنوان «رفتار حرفه ای» یاد کرد. وی توضیح داد: رفتار حرفه ای پزشک و پرستار یعنی در درمان میان فقیر و غنی، زن و مرد، قومیت ها و حتی افراد با نگرش های سیاسی مختلف هیچ تفاوتی قائل نشویم. وزیر بهداشت این مساله را قسمتی از اخلاق حرفه ای پزشکی دانست و اظهار داشت: جامعه پزشکی به این اخلاق سوگند خورده و سعی شده است در تمام اتفاقات دو سال قبل نیز این رفتار حرفه ای حفظ شود. مجروح برای نظام سلامت، مجروح است ظفرقندی ضمن اشاره به تجربه دوران جنگ هشت ساله ایران و عراق اظهار داشت: حتی اگر مجروح عراقی نیز به بیمارستان آورده می شد، نظام سلامت او را درمان می کرد؛ چونکه برای پزشک، مجروح، مجروح است و سایر مسایل باید در سیستم های مسئول خودشان پیگیری شوند. وی ادامه داد: همین نگاه در عرصه آموزش، درمان، بهداشت و حتی انتخاب مسؤلان نیز دنبال می شود و در عرصه سلامت، ملاک استفاده از افراد، توانایی، تسلط، تلاش و وقت گذاری آنهاست، نه خط و نگرش سیاسی. پزشکیان در راه وعده های انتخاباتی خود ایستاده است وزیر بهداشت در قسمت پایانی گفت و گو ضمن اشاره به وعده ها و تعهدات پزشکیان در دوره انتخابات ریاست جمهوری، اظهار داشت: رئیس دولت در حوزه های اجتماعی و سیاسی و از تمام مهم تر در حوزه مصالح و منافع ملی، در موارد مختلف بر دیدگاه های خود پافشاری کرده است. ظفرقندی، مواضع پزشکیان در رابطه با اینترنت و دیگر مسایل را نیز در همین چارچوب ارزیابی کرد و اظهار داشت: یکی از خاصیت های مهم رئیس دولت این است که وقتی موضوعی را به کارشناسی می سپارد، به نظر کارشناسی اهمیت می دهد و اسیر جو، شعار و هیاهو نمی شود. وی تاکید کرد: مبنای تصمیمات پزشکیان، رعایت مسایل کارشناسی و منافع ملی است و او به قول ها و اهدافی که در دوره انتخابات مطرح کرده، پایبند است. «صداقت» و «دلسوزی»؛ دو خاصیت برجسته پزشکیان ظفرقندی در رابطه با خاصیت های شخصیتی رئیس دولت اظهار داشت: پزشکیان فردی صادق و دلسوز است و نسبت به اقشار ضعیف و مردمی که دسترسی کمتری دارند، نگرانی جدی دارد. وی ضمن اشاره به حضور پزشکیان در جلسات دولت اضافه کرد: به ندرت جلسه ای در دولت برگزار می گردد که رئیس دولت در آن، معیشت مردم و سلامت را بعنوان اولویت مطرح نکند. وزیر بهداشت همینطور سادگی، بی پیرایگی، رفاقت، مرام و معرفت را از دیگر خاصیت های رئیس دولت دانست و گفت این خصوصیات در کنار صداقت، راه دل مردم را باز می کند. پزشکیان بیشترین لذت را از گره گشایی از کار مردم می برد ظفرقندی با اشاره به اینکه رئیس دولت به مصالح ملی، به دور از شعار و هیاهو اهمیت می دهد، اظهار داشت: پزشکیان می خواهد مردم در کشوری آزاد و آباد زندگی کنند و سادگی، صداقت و مردم داری او از عوامل پیشرفت کارهایش است. وی اضافه کرد: بار ها در موقعیت های مختلف دیده شده است که رئیس دولت از باز کردن گره ای از کار مردم، بیمار یا یک بیمارستان لذت می برد و این مساله برای او اهمیت زیادی دارد. وزیر بهداشت ضمن اشاره به خاطره ای از پزشکیان اظهار داشت: رئیس دولت بار ها در رابطه با این مساله صحبت کرده که در زمان ریاست دانشگاه، ۶۰۰ خانه بهداشت ساخته است و این که خودش بیل و کلنگ به دست می گیرد و دیگران را نیز برای ورود به کار جذب می کند، از خاصیت هایی است که در زندگی و رفتار او دیده می شود. ظفرقندی در آخر اظهار امیدواری کرد دوره ریاست جمهوری پزشکیان به آرامش، رشد اقتصادی، رفاه مردم، آزادی های اجتماعی و در نهایت سربلندی پرچم و ملت ایران منجر شود.به گزارش مستر لمون به نقل از خبرنگاران جوان، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی، در گفت و گو با مردم با تشریح مهم ترین اقدامات و تجربه های این وزارت خانه در دو سال نخست دولت چهاردهم، اظهار داشت: وزارت بهداشت در این نوبت دو مأموریت بزرگ داشته است؛ نخست این که اهداف قانون برنامه و اهداف و برنامه های رئیس دولت پیش برود و مأموریت دوم نیز موضوع جنگ بود که بصورت یک کار فوق العاده و فورس ماژور به مجموعه نظام سلامت تحمیل شد. وی ضمن اشاره به ترور اسماعیل هنیه، حوادث لبنان، انفجار پیجر ها و بی سیم ها، جنگ ۱۲ روزه، حوادث دیماه و جنگ ۴۰ روزه، اضافه کرد: همه این اتفاقات، نیازمند سازماندهی، مدیریت، تمرین و آمادگی مجموعه بهداشت و درمان بود و دانشگاه های علوم پزشکی باید با برگزاری رزمایش های مختلف، آمادگی خویش را حفظ می کردند و تجهیزات مورد نیاز نیز از قبل تامین می شد. مدیریت بحران نظام سلامت باید از قبل طراحی شده باشد وزیر بهداشت با تشریح الزامات مدیریت مصدومان در وضعیت جنگی، اظهار داشت: در زمان جنگ میزان احتیاج به سرم، خون و تجهیزات مختلف افزوده می شود و پراکندگی جمعیت نیز تغییر می یابد؛ بعنوان مثال در جریان جنگ، هشت تا ۱۰ میلیون نفر از تهران به شهرهای دیگر رفتند و طبیعی بود که در این شهر ها نیاز های جدیدی همچون شیر خشک، دیالیز و امکانات درمانی ایجاد شود. بگفته ظفرقندی، این نیاز ها در بیشتر موارد ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت سازماندهی و تامین می شد تا مردمی که به علت جنگ مهاجرت کرده بودند نیز با مشکل مواجه نشوند. وی ضمن اشاره به مفهوم مدیریت انبوه مصدومان یا Mass Casualty Management، توضیح داد: اگر ناگهان در نقطه ای انفجار رخ دهد و تعداد زیادی مجروح ایجاد شود، نحوه انتقال آنها به بیمارستان، نقش اورژانس و نیرو های امدادی و سپس نحوه توزیع بیماران میان بیمارستان ها باید از قبل مشخص شده باشد. ظفرقندی اضافه کرد: اگر ظرفیت یک بیمارستان برای درمان همه مجروحان کافی نباشد، باید بیمارستان معین، شهرستان معین و استان معین از قبل مشخص شده باشند و برای بیماران نیز تریاژ صورت گیرد. وی ضمن اشاره به تجربه جنگ اخیر، اظهار داشت: زمانی که بیمارستان اندیمشک مورد تهاجم قرار گرفت، از قبل مشخص بود که مجروحان باید به بیمارستان دزفول منتقل شوند و اگر ظرفیت دزفول کافی نبود، به اهواز انتقال پیدا کنند و تمام این اتفاقات باید بصورت لحظه ای رصد می شد. تیم ملی سلامت در صحنه بحران ایستاد وزیر بهداشت ضمن اشاره به نقش مرکز نظارت و مانیتورینگ اورژانس در مدیریت این شرایط، بیان نمود: در این زمان، علاوه بر سفر های استانی و بازدید از مراکز درمانی، بوسیله مرکز عملیات اورژانس، وضعیت مراکز و مجروحان با تماس، هماهنگی و پیگیری مستمر دنبال می شد. او همینطور بر ضرورت پیشبینی تجهیزات قبل از وقوع بحران تاکید کرد و اظهار داشت: در جنگ ۱۲ روزه، احتمال بحران پیشبینی شده بود و ۱۰ میلیون لیتر سرم از ترکیه از قبل وارد کشور شده بود. ظفرقندی ضمن اشاره به اهمیت ذخیره خون در وضعیت جنگی، توضیح داد: به صورت معمول ذخیره خون کشور باید چهار روز باشد، اما در اوج جنگ ۴۰ روزه، در حدود ۲۸ یا ۲۹ اسفند، ذخیره خون به ۱۲ روز رسیده بود که حاصل همیاری مردم و مدیریت سازمان انتقال خون بود و الان نیز ذخیره خون حدود ۱۰ روز است. درمان مجانی ۶۶ هزار مجروح در بحران های اخیر وزیر بهداشت ضمن اشاره به عملکرد نظام سلامت در بحران های اخیر، اظهار کرد: از شروع جنگ ۱۲ روزه تا امروز، در مجموع این نوبت های بحرانی، ۶۶ هزار مجروح در نظام سلامت درمان شده اند و تمام این درمان ها مجانی بوده است. وی این عملکرد را نشانه تاب آوری نظام سلامت دانست و اظهار داشت: تیم ملی سلامت آمادگی و رفتار حرفه ای خویش را در این شرایط نشان داد و هرجا کمبودی وجود داشت، پزشکان و پرستاران از جان، وقت و انرژی خود مایه گذاشتند. ظفرقندی ضمن اشاره به بازدید های خود از بیمارستان ها اضافه کرد: در تعدادی موارد همکاران سه روز پشت سر هم کشیک داده و با مجروحان کار کرده بودند و این کار، خیلی طاقت فرساست. وی تاکید کرد: از پایین ترین سطح کارکنان بیمارستان، همچون نگهبان، تا بهترین متخصصان، همه در صحنه حضور داشتند و درمان و مدیریت بحران توسط مجموعه نظام سلامت انجام شد. پساجنگ و ضرورت توجه به لطمه های روانی ظفرقندی ضمن اشاره به مرحله پساجنگ، یکی از مسایل مهم را لطمه های روانی ناشی از بحران دانست و اظهار داشت: در شهر هایی مانند میناب، سوگ گسترده، خشم، افسردگی و اضطراب در جامعه به وجود آمده و نباید نسبت به این لطمه ها بی توجه بود. وی ادامه داد: سازماندهی موردنیاز برای رسیدگی به این مسایل در حال انجام می باشد و تیم های بهداشت روان برای رسیدگی به این لطمه ها فعالیت می نمایند. کمبود دارو کمتر از قبل از جنگ است وزیر بهداشت در رابطه با وضعیت دارو و تجهیزات پزشکی بعد از بحران های اخیر، با تصحیح این تصور که کشور با کمبود گسترده دارو رو به رو است، اظهار داشت: دارو ها در چند گروه شامل دارو های حیاتی، اساسی، بیمارستانی و دارو هایی که ممکنست طی یک تا سه ماه با کمبود مواجه شوند، دسته بندی می شوند. وی با تاکید بر این که کمبود دارو های اساسی و حیاتی امروز کمتر از قبل از جنگ است، اظهار داشت: مسئله اصلی، هزینه تهیه دارو و مواد اولیه و تأثیر بالارفتن هزینه های تولید و حمل و نقل بر قیمت تمام شده است. تخریب کارخانه های داروسازی و بالارفتن هزینه مواد اولیه ظفرقندی ضمن اشاره به تخریب ۱۶ کارخانه داروسازی در جریان جنگ، توضیح داد: قسمتی از مواد اولیه دارویی و تجهیزات جانبی از صنایع پتروشیمی تامین می شود و با تخریب کارخانه های پتروشیمی، هزینه مواد اولیه نیز افزایش پیدا کرده است. وی ضمن اشاره به نمونه کیسه سرم، اضافه کرد: ماده اولیه پلی پروپیلن این کیسه ها از پتروشیمی تامین می شود و قیمت آن از حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان پارسال به حدود ۴۵۰ هزار تومان رسیده است. وزیر بهداشت همینطور بالارفتن هزینه حمل و نقل را از فاکتورهای مؤثر بر قیمت دارو دانست و اظهار داشت: قسمتی از مواد اولیه بوسیله دریا و قسمتی از طریق هوا وارد می شد، اما با محدود شدن مسیر دریایی و بالارفتن هزینه پروازها، هزینه حمل و نقل مواد اولیه نیز چند برابر شد؛ به شکلی که هزینه حمل برخی مواد از حدود دو دلار به حدود ۲۰ دلار در هر کیلو رسید. تأکید رییس جمهور: دارو باشد، حتی اگر قیمت آن واقعی شود ظفرقندی ضمن اشاره به گفتگوی خود با رئیس دولت در رابطه با افزایش قیمت دارو، روایت کرد: وقتی در رابطه با افزایش قیمتها با دکتر پزشکیان صحبت شد، رئیس دولت پرسید آیا بهتر است دارو نباشد یا گران شود؟ وی اضافه کرد: پاسخ من این بود که حالت سوم بهتر است؛ دارو وجود داشته باشد، قیمت آن واقعی باشد و بیمه آنرا پوشش دهد. وزیر بهداشت تاکید کرد: اگر پوشش بیمه ای بتواند افزایش قیمت دارو را تامین کند، فشار پرداخت از جیب مردم افزایش پیدا نمی کند و تلاش وزارت بهداشت نیز این است که بیمه ها نقش خویش را بهتر از گذشته ایفا کنند. پیگیری رئیس دولت برای مسایل سلامت ظفرقندی ضمن اشاره به پیگیری های خود با مجلس و رئیس دولت برای تقویت پوشش بیمه ای، اظهار داشت: در این مورد با رییس مجلس و رییس کمیسیون بهداشت مجلس مکاتبه شده و موضوع بار ها با رئیس دولت نیز پیگیری شده است. وی در رابطه با شناخت پزشکیان از حوزه سلامت اظهار داشت: رئیس دولت اشراف کامل دارد؛ چونکه سال ها در رده های مختلف از سپاه بهداشت قبل از انقلاب تا ریاست دانشگاه، معاونت وزیر، وزارت و نمایندگی مجلس فعالیت نموده است. وزیر بهداشت با تاکید بر این که در تعامل با پزشکیان برای طرح مسایل سلامت احتیاج به توضیح و قانع کردن وجود نداشته است، اظهار داشت: طرح مسئله مساوی بود با آنکه آن مسئله پیگیری شود. پزشکیان حتی در میانه جنگ پیگیر وضعیت سلامت بود ظفرقندی ضمن اشاره به پیگیری مستمر رئیس دولت در جریان بحران ها بیان نمود: در دوران جنگ، پزشکیان بار ها تماس می گرفت و در رابطه با وضعیت مجروحان، پزشکی خانواده و نظام ارجاع سؤال می کرد. وی این رفتار را قسمتی از خاصیت اخلاقی و معرفتی رئیس دولت دانست و اضافه کرد: حتی وقتی قرار بود برای دیدن مجروحان به بیمارستان امام حسین برویم، رئیس دولت زودتر از دیگران راه می افتاد و برای دیدن مجروحان به بیمارستان می رفت. عدالت در سلامت یعنی دسترسی برابر به درمان وزیر بهداشت عدالت در سلامت را برخورداری دورافتاده ترین و نیازمندترین افراد کشور از خدمات مناسب بهداشتی و درمانی تعریف کرد و اظهار داشت: عدالت در سلامت یعنی عدالت در دسترسی و هزینه و این که درمان و بهداشت افراد بدون تحمیل هزینه غیرقابل تحمل تامین شود. ظفرقندی ضمن اشاره به تجربه کشور های مختلف در اجرای نظام پزشکی خانواده، اظهار داشت: بیشتر از ۱۰۰ کشور دنیا نظامی به نام پزشکی خانواده دارند، اما در ایران با وجود تاکید چهار یا پنج برنامه پنج ساله، این طرح بصورت کامل عملیاتی نشده بود. پزشکی خانواده؛ تغییر ریل در نظام سلامت وی ضمن اشاره به اقدامات دولت چهاردهم، اجرای پزشکی خانواده را یک تغییر ریل و نیازمند ایجاد فرهنگ جدید دانست و اظهار داشت: برای اجرای آن فقط وزارت بهداشت کافی نیست و استاندار، فرماندار و همه دستگاهها باید برای این تغییر ریل همکاری کنند. وزیر بهداشت اظهار کرد: این طرح حال در ۶۴ شهر و شهرستان کشور درحال اجراست. وی با تشریح فرایند پزشکی خانواده اظهار داشت: در این نظام، بیمار روستایی ابتدا به پزشک خانواده رجوع می کند و اگر مشکل ساده باشد همان جا درمان و دارو تجویز می شود؛ چهار ویزیت نخست مجانی است و بعد از آن نیز میزان فرانشیز ۱۵ درصد خواهد بود. هزینه بستری در نظام ارجاع صفر است ظفرقندی اضافه کرد: اگر بیمار نیازمند رفتن به متخصص باشد، پزشک خانواده او را بوسیله نظام سلامت الکترونیک به سطح دوم ارجاع می دهد و در صورت احتیاج به بستری، بیمار وارد سطح سوم می شود. وی با تاکید بر یکی از مزایای مهم این نظام اظهار داشت: هزینه بستری در نظام ارجاع صفر است و تمام هزینه بستری را بیمه تقبل می کند. وزیر بهداشت همینطور تاکید کرد که ورود مردم به این مسیر الزامی نیست و افراد می توانند در صورت تمایل از مسیر عادی نیز خدمات درمانی دریافت نمایند، اما در صورت استفاده از نظام ارجاع، هزینه های کمتر و تکریم بیشتر برای بیمار فراهم می شود. دیپلماسی سلامت بدون محدودیت ظفرقندی در قسمت دیگری از این گفت و گو، دیپلماسی سلامت و علم را برای حرکت رشته های پزشکی و پرستاری در لبه علم ضروری دانست و اظهار داشت: برای حفظ کیفیت و پیشرفت علمی، چاره ای جز برقراری روابط علمی بین المللی وجود ندارد. وی بر ضرورت رفت وآمد علمی دستیاران، فارغ التحصیلان و استادان جوان، برگزاری دوره های آموزشی و کنگره های بین المللی تاکید کرد و اظهار داشت: دیپلماسی علم محدودیت ندارد و نباید محدودیت داشته باشد. وزیر بهداشت گوشزد نمود که خیلی از محدودیت ها در دیپلماسی علمی با انگ متوقف می شود و این مسئله می تواند کشور را از پیشرفت علمی محروم کند. خیرین و سمن ها؛ یکی از بهترین منابع نظام سلامت ظفرقندی ضمن اشاره به نقش نهاد های مدنی، سمن ها و خیرین در عرصه سلامت، آنان را یکی از بزرگ ترین و بهترین منابع جهت کمک به نظام سلامت دانست. وی ضمن اشاره به افتتاح مرکز سرطان در مجموعه بیمارستانی امام خمینی، آنرا پیشرفته ترین مرکز سرطان کشور و منطقه توصیف کرد و گفت این مرکز با کمک خیرین تولید شده است. وزیر بهداشت همینطور به بیمارستان اطفال یافت آباد اشاره نمود و از انجام پیوند کبد برای یک کودک روستایی از آذربایجان در این بیمارستان بصورت مجانی آگاهی داد. سمن ها می توانند همکار و حتی منتقد نظام سلامت باشند وی ضمن اشاره به فعالیت سمن ها در استانهای مختلف، اظهار داشت: در کاشان، یزد و دیگر استانهای کشور نمونه های مختلفی از حضور سمن ها در عرصه سلامت دیده می شود و خیرین به علت مشاهده نتیجه کار خود، علاقمند به ادامه این مسیر هستند. ظفرقندی همینطور ضمن اشاره به انجمن بیماران سوختگی ققنوس ، از حضور اشخاصی که خودشان قربانی سوختگی بوده اند در مدیریت این انجمن و استفاده وزارت بهداشت از دیدگاه های آنان سخن گفت و تاکید کرد: سمن ها در ابعاد مختلف، از کمک و راهنمایی تا نقد، می توانند در کنار نظام سلامت باشند. تشکل ها در جنگ به کمک آمدند وزیر بهداشت ضمن اشاره به نقش تشکل ها در بحران ها اظهار داشت: به تعبیر رییس جمهور، در جریان جنگ، تشکل های مختلف بصورت داوطلبانه برای کمک وارد میدان شدند. وی ضمن اشاره به رویکرد جدید نظام سلامت در جهان، توضیح داد: امروز قبل از بهداشت، باید عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت را مورد توجه قرار داد؛ یعنی تشکیلات و اشخاصی باید وجود داشته باشند که این عوامل را بررسی، برای آنها چاره ارایه و برای حل آنها کمک کنند. آلودگی هوا هم مسئله سلامت است ظفرقندی ضمن اشاره به نقش عوامل اجتماعی در سلامت، آلودگی آب، سگ های ولگرد و آلودگی هوا را همچون مسائلی دانست که مستقیماً بر سلامت مردم اثر می گذارند. وی ضمن اشاره به برآورد های انجام شده در رابطه با آثار آلودگی هوا، اظهار داشت: آلودگی هوا در کشور سالانه حدود ۵۰ هزار مرگ ومیر بوجود می آورد و در جهان نیز سالانه حدود ۷۰۰ هزار کودک به علت آلودگی هوا جان خویش را از دست می دهند. وزیر بهداشت تاکید کرد: کنترل جاده ها، ایمنی و سلامت خودروها و اجرای قوانین نیز قسمتی از عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت هستند و حل این مسایل نیازمند حرکت اجتماعی و نگاه جمعی است. سواد سلامت و خودمراقبتی؛ دو اولویت مهم ظفرقندی ضمن اشاره به نقش محله ها در ارتقاء سلامت، اظهار داشت: دو موضوع خیلی مهم در این حوزه، سواد عمومی سلامت و خودمراقبتی است. وی توضیح داد: اگر مردم علایم بیماری هایی مانند دیابت را بشناسند، تشخیص بیماری زودتر صورت می گیرد و از عوارض جدی آن جلوگیری خواهد شد. وزیر بهداشت همینطور سرطان پستان در زنان و سرطان پروستات در مردان را از سرطان های شایع دانست که در صورت تشخیص سریع قابل درمان هستند و تاکید کرد که افزایش سواد سلامت و خودمراقبتی می تواند در تشخیص سریع نقش مهمی داشته باشد. پیگیری رئیس دولت برای مطالبات پرستاران ظفرقندی در ادامه به مطالبات جامعه پرستاری اشاره نمود و اظهار داشت: پرستاران به حق اعتراضاتی داشتند و یکی از موضوعات اصلی، میزان اضافه کاری بود. وی ضمن اشاره به پیگیری رئیس دولت اظهار داشت: دکتر پزشکیان دو بار در دولت بیان کرد که اضافه کار ۲۵ هزار تومان در ساعت قابل قبول نیست و اضافه کاری الزامی نیز معنایی ندارد. وزیر بهداشت اضافه کرد: با پیگیری های انجام شده، مبلغ اضافه کاری به حدود ۹۰ هزار تومان رسیده است و این رقم نیز باید متناسب با تورم و افزایش قیمتها تامین شود. دغدغه ماندگاری پزشکان و کادر درمان در مناطق محروم ظفرقندی ضمن اشاره به وضعیت پزشکان جوان، دستیاران و پزشکان طرحی، افزایش دریافتی و حقوق آنان را از دغدغه های وزارت بهداشت مطرح کرد. وی ضمن اشاره به سفر اخیر خود به سیستان و بلوچستان اظهار داشت: یکی از مسایل مهم برای ماندگاری نیرو های نظام سلامت در این مناطق، تامین مسکن می باشد. وزیر بهداشت تاکید کرد: نمی توان به یک نیروی درمانی گفت با حقوقی که قابل قبول نیست، به سراوان، خاش یا ایرانشهر برود و بدون تامین مسکن همراه خانواده در آنجا بماند. وفاق در سلامت یعنی رفتار حرفه ای ظفرقندی در رابطه با مفهوم وفاق در عرصه سلامت اظهار داشت: وفاق در عرصه سیاسی تعریف های خاص خویش را دارد، اما در عرصه بهداشت و درمان میتوان از آن با عنوان رفتار حرفه ای یاد کرد. وی توضیح داد: رفتار حرفه ای پزشک و پرستار یعنی در درمان میان فقیر و غنی، زن و مرد، قومیت ها و حتی افراد با نگرش های سیاسی مختلف هیچ تفاوتی قائل نشویم. وزیر بهداشت این مساله را قسمتی از اخلاق حرفه ای پزشکی دانست و اظهار داشت: جامعه پزشکی به این اخلاق سوگند خورده و سعی شده است در تمام اتفاقات دو سال قبل نیز این رفتار حرفه ای حفظ شود. مجروح برای نظام سلامت، مجروح است ظفرقندی ضمن اشاره به تجربه دوران جنگ هشت ساله ایران و عراق اظهار داشت: حتی اگر مجروح عراقی نیز به بیمارستان آورده می شد، نظام سلامت او را درمان می کرد؛ چونکه برای پزشک، مجروح، مجروح است و سایر مسایل باید در سیستم های مسئول خودشان پیگیری شوند. وی ادامه داد: همین نگاه در عرصه آموزش، درمان، بهداشت و حتی انتخاب مسؤلان نیز دنبال می شود و در عرصه سلامت، ملاک استفاده از افراد، توانایی، تسلط، تلاش و وقت گذاری آنهاست، نه خط و نگرش سیاسی. پزشکیان در راه وعده های انتخاباتی خود ایستاده است وزیر بهداشت در قسمت پایانی گفت و گو ضمن اشاره به وعده ها و تعهدات پزشکیان در دوره انتخابات ریاست جمهوری، اظهار داشت: رئیس دولت در حوزه های اجتماعی و سیاسی و از تمام مهم تر در حوزه مصالح و منافع ملی، در موارد مختلف بر دیدگاه های خود پافشاری کرده است. ظفرقندی، مواضع پزشکیان در رابطه با اینترنت و دیگر مسایل را نیز در همین چارچوب ارزیابی کرد و اظهار داشت: یکی از خاصیت های مهم رئیس دولت این است که وقتی موضوعی را به کارشناسی می سپارد، به نظر کارشناسی اهمیت می دهد و اسیر جو، شعار و هیاهو نمی شود. وی تاکید کرد: مبنای تصمیمات پزشکیان، رعایت مسایل کارشناسی و منافع ملی است و او به قول ها و اهدافی که در دوره انتخابات مطرح کرده، پایبند است. صداقت و دلسوزی ؛ دو خاصیت برجسته پزشکیان ظفرقندی در رابطه با خاصیت های شخصیتی رئیس دولت اظهار داشت: پزشکیان فردی صادق و دلسوز است و نسبت به اقشار ضعیف و مردمی که دسترسی کمتری دارند، نگرانی جدی دارد. وی ضمن اشاره به حضور پزشکیان در جلسات دولت اضافه کرد: به ندرت جلسه ای در دولت برگزار می گردد که رئیس دولت در آن، معیشت مردم و سلامت را بعنوان اولویت مطرح نکند. وزیر بهداشت همینطور سادگی، بی پیرایگی، رفاقت، مرام و معرفت را از دیگر خاصیت های رئیس دولت دانست و گفت این خصوصیات در کنار صداقت، راه دل مردم را باز می کند. پزشکیان بیشترین لذت را از گره گشایی از کار مردم می برد ظفرقندی با اشاره به اینکه رئیس دولت به مصالح ملی، به دور از شعار و هیاهو اهمیت می دهد، اظهار داشت: پزشکیان می خواهد مردم در کشوری آزاد و آباد زندگی کنند و سادگی، صداقت و مردم داری او از عوامل پیشرفت کارهایش است. وی اضافه کرد: بار ها در موقعیت های مختلف دیده شده است که رئیس دولت از باز کردن گره ای از کار مردم، بیمار یا یک بیمارستان لذت می برد و این مساله برای او اهمیت زیادی دارد. وزیر بهداشت ضمن اشاره به خاطره ای از پزشکیان اظهار داشت: رئیس دولت بار ها در رابطه با این مساله صحبت کرده که در زمان ریاست دانشگاه، ۶۰۰ خانه بهداشت ساخته است و این که خودش بیل و کلنگ به دست می گیرد و دیگران را نیز برای ورود به کار جذب می کند، از خاصیت هایی است که در زندگی و رفتار او دیده می شود. ظفرقندی در آخر اظهار امیدواری کرد دوره ریاست جمهوری پزشکیان به آرامش، رشد اقتصادی، رفاه مردم، آزادی های اجتماعی و در نهایت سربلندی پرچم و ملت ایران منجر شود. 1405/06/16 11:09:27 5.0 / 5 13 تگهای مطلب: آلودگی هوا , آموزش , اقتصاد , اینترنت مطلب مسترلمون را می پسندید؟ (1) (0) تازه ترین مطالب مرتبط ورود پنج روبات جراح به چرخه درمان کشور افتتاح ۲۰ مرکز سلامت روان جامعه نگر بهترین برند پیپ را چگونه انتخاب کنیم؟ وزارت بهداشت رتبه برتر در عرصه اطلاع رسانی و اقناع افکار عمومی شد نظر بینندگان مسترلمون دراینباره نظر شما در مورد این مطلب نام: ایمیل: نظر: سوال: = ۷ بعلاوه ۱ دوستان مسترلمون آموزشگاه خیاطی انتخابات مجلس ، کاندیدای مجلس خرید و فروش خودرو طراحی سایت فیش حج قیمت بیسیم نمایشگاه ماشین سنگین پربیننده ترین ها بازار فروش سوالات جعلی آزمون دستیاری کلاهبرداری ۲۵۰ میلیون تومانی از داوطلبان گزارش رسمی بیمارستان شهدای تجریش از روند بستری و شهادت دکتر کمال خرازی توافق ایران و هند در توسعه همکاریهای پزشکی و دارویی ۱۷ شهید و ۱۱۵ مصدوم در حملات اخیر آمریکا به ایران پربحث ترین ها بیماریهای خطرناکی که با دندان ارتباط ندارند، اما از دهان بروز می کنند طول عمر فرزندان با سن والدین گره خورده است نظام سلامت در جنگ، میدان را خالی نکرد افزایش موارد آنفولانزا در کشور جدیدترین ها طول عمر فرزندان با سن والدین گره خورده است نظام سلامت در جنگ، میدان را خالی نکرد افزایش موارد آنفولانزا در کشور ورود پنج روبات جراح به چرخه درمان کشور ورود محموله واکسن آنفلوانزا در آینده ای نزدیک دارو هایی که خطر حمله قلبی و سکته مغزی را تا 30 درصد کم می کنند دستور جمع آوری فوری اپلیکاتور کرم RMA صادر شد افزایش موارد کووید ۱۹ در کشور افتتاح ۲۰ مرکز سلامت روان جامعه نگر شناسایی ارتباطی خاص بین کیفیت رژیم غذایی و سلامت ریه تگها بیماری پزشك برنامه درمان خدمات رپورتاژ آموزش تولید